Cabaran dan Konteks

Trend aliran migrasi semasa yang bercorak ke bandar berbanding ke luar bandar mencetuskan persoalan akan keperluan dan relevansi peruntukan serta pelaburan masa hadapan untuk disalurkan kepada pembangunan luar bandar. Kadar urbanisasi di Malaysia kini mencecah kepada 80% yang menetap di kawasan bandar. Apakah justifikasi keperluan dana pembangunan luar bandar kini berbaki hanya 20% untuk masa hadapan? 

Kunci utama jalan perhubungan dibina bagi menghubungkan laluan fizikal kepada manusia. Kewujudan populasi manusia pada sesuatu tempat memerlukan aksessibiliti perhubungan lengkap dan berkesan dalam memudahkan cara dan corak kehidupan manusia. Sekiranya jumlah penduduk tidak ramai, ketersediaan pembangunan infrastruktur tidak dimanfaatkan sepenuhnya malah ia dianggap suatu bentuk pembaziran dana kerajaan. Maka, pelaburan pembangunan infrastruktur adalah lebih afdal untuk dilaksanakan di kawasan bandar berbanding luar bandar. Disamping itu, kebarangkalian menenggelamkan identiti luar bandar, desa mahupun kampung bakal terjadi apabila melihat arus kemajuan dan pembangunan teknologi semasa termasuk penggunaan kecerdasan buatan. Apakah kepentingan prospek pembangunan infrastruktur jalan luar bandar sedangkan trend migrasi masih menjurus kepada bandar?

Tidak dinafikan tarikan pembangunan infrastruktur bandar adalah lengkap, sistematik dan moden dapat memudahkan kehidupan manusia. Bagaimanapun, aliran migrasi kebelakangan ini menunjukkan sedikit perubahan apabila trend migrasi ke bandar menurun dari 3% pada tahun 2020 kepada 2.4% pada tahun 2022. Biarpun identiti desa mahupun kampung semakin tenggelam yang dipengaruhi dunia kecanggihan, pembangunan infrastruktur luar bandar adalah kekal relevan sepanjang masa dalam mencerminkan budaya dan adat asal kehidupan masyarakat terdahulu. Penyaluran dana peruntukan kepada infrastruktur luar bandar termasuk penyelenggaraan perlu diberi perhatian sewajarnya dalam memberi suntikan pelaburan infrastruktur mengikut rentak dan topografi masyarakat luar bandar. Oleh itu, pembangunan infrastruktur luar bandar mempunyai justifikasi tersendiri dalam menyumbang prospek kemajuan dalam negara. 

Titik Perubahan dan Komplikasi

Penyesuaian jajaran jalan JALB terpaksa dilaksanakan apabila berhadapan dengan keadaan muka bumi, isu alam sekitar dan rundingan bersama pihak berkepentingan termasuk persetujuan pengambilan tanah. Topografi kawasan yang tidak sekata dan penerokaan alam semulajadi dikhuatiri menjejaskan tahap kelestarian kawasan sekitar. Perubahan skop kerja melibatkan kekurangan 220 meter dan pertambahan skop pembinaan jambatan berbanding kerja asal kontrak yang dipersetujui. 

Pelaksanaan JPD melibatkan kebenaran izin lalu daripada tuan tanah bagi menyelesaikan hamparan pembinaan jalan. Jika tuan tanah tidak memberikan kerjasama, pengambilan tanah perlu diselesaikan terlebih dahulu bagi mengelakkan isu dan tuntutan oleh pewaris pada masa hadapan. Oleh itu, sebarang pembangunan infrastruktur jalan luar bandar adalah digalakkan untuk menyelesaikan isu hak milik tanah demi kelancaran pembinaan jalan. 

Huraian Hasil

Ketersediaan JALB dan JPD membuka prospek ekonomi penduduk melalui peningkatan nilai hartanah dan peningkatan pendapatan. Aspek penghayatan melalui penghargaan dalam konteks visualisasi tidak dapat dicerminkan secara fizikal namun hanya boleh dinikmati oleh individu yang dapat menyelami konteks psikologi (attachment) kepada tempat dan kawasan tersebut. 

Pengajaran

Apa yang Boleh Dipelajari

1.  Kepuasan Pengguna Perlu Disertai Penyelenggaraan Berkala

Kepuasan pengguna melebihi 90% adalah pencapaian membanggakan, namun ia tidak bermakna infrastruktur terpelihara sepenuhnya. Kajian mendapati tahap kepuasan merosot apabila berlaku banjir atau kelewatan penyelenggaraan. Sistem perancangan penyelenggaraan berkala yang proaktif, dengan peruntukan yang mencukupi dan kontraktor yang kompeten, mesti menjadi sebahagian daripada setiap projek infrastruktur jalan.

2.  Kajian Kebolehlaksanaan Projek adalah Penentuan Pelaksanaan Projek

Pembangunan infrastruktur yang tidak disokong kajian kebolehlaksanaan yang teliti boleh mengundang risiko kepada penduduk — dari ancaman cerun runtuh, banjir kilat, hinggalah pencemaran persekitaran. Setiap projek mesti melalui penilaian impak yang menyeluruh, termasuk kajian geologi, hidrologi, dan persekitaran, sebelum peruntukan diluluskan.

3.  Infrastruktur Jalan adalah "Catalytic Investment" untuk Ekonomi Desa

Peningkatan pendapatan 12.18%, kenaikan nilai hartanah RM10,000/ekar, dan kerancakan aktiviti pertanian membuktikan bahawa jalan luar bandar bukan sekadar kemudahan fizikal — ia adalah pemangkin ekonomi yang berkuasa. Pelaburan berterusan dalam projek JALB dan JPD untuk RMKe-13 berpotensi menggandakan impak sosioekonomi kepada komuniti desa secara signifikan.

4.  Visualisasi Infrastruktur dan Integrasi Alam Sekitar - Elemen Penghayatan 

Kajian mendapati elemen landskap jalan mempunyai kesan signifikan terhadap persepsi kualiti visual dan pengalaman emosi pengguna. Pembangunan jalan luar bandar perlu mengintegrasikan elemen landskap lembut dan kejur, zon penampan hijau, dan rekabentuk yang mesra alam — bukan sekadar hampar bitumen. Ini bukan kemewahan estetik, tetapi strategi psikologi yang mempengaruhi keselamatan dan kesejahteraan pengguna.

5.  Tadbir Urus Berasaskan Data dan Penilaian Outcome adalah Masa Depan KKDW

Pengurusan infrastruktur yang berkesan memerlukan tiga intervensi dasar: sistem pemantauan berkala untuk mengesan premis yang memerlukan sokongan segera, indikator prestasi yang melampaui kadar kepuasan untuk mengukur impak sebenar kepada sosioekonomi penduduk, dan mekanisme maklum balas komuniti yang membolehkan penduduk melaporkan cabaran lapangan. Data empirikal, bukan andaian, mesti menjadi asas setiap keputusan peruntukan projek.